Tlachiiwalistli
INALI, moketstok pan miyik totemekayowah wan miyik tlahtolmeh tlen onkateh nika tlaltikpak mexko, tlapalewiya ka chikawalistli tlen chanihkeh ka kwali, ka nochti tokniwah, timomiyikiliskeh wan ihko titlahtoskeh tinochti, ka tlapalewilistli tlen kinmakaskeh nochti yeyi tlen kilia “órdenes de gobierno” ihko kixtlaliskeh tlen moniki ka totlahtolwah, wan moniki matikinmilikah matlahtokah miyikeh tlahtolmeh, pampa nochti kipia derechos tlahtoskeh intlahtol, noihki ma moskaltikah totlahtolwah; noihki, matlahtokah nochtih intlahtol ka nohnoka’ kampa nimih, kampa tlanamakah, kampa tikipanowah, kwak kintlaliah tikiwahkeh, ka tlailwikixtiili wan teopa, kampa monechikowah tochaniknikwah; ihko amo poliwis totlamachilis wan ka pakilistli tikinmanaskeh tlahtolmeh wan tikinmixmatiskeh nochti tokniwah tlen noihki tlailwikistiah wan timopalewiskeh kwak titikipanoskeh pan tokalpahwah, ika tikiwahkeh tlen tikipanowa pan gobierno wan iniciativa privada.
Tlachialistli
On INALI weyi kali yawi kachtopa wan kitah ka miyik mawisotl: kintlalih nochti tlahtolmeh, kampa onkateh tekiwahkeh, kalpahmeh wan noihki moskaltiah tokalpahwah kampa kateh tochanikniwah, motlalih weyi tlahtooli tlen tlapalewis amo poliwiskeh totlahtolwah, ma mochikawakah wan ma moskaltikah kampa tinochti tikinmalwiskeh tikinmitaskeh ka mawisotl wan noihki kinmalwis Estado wan nochti tichanihkeh. Pan in totlal Mexko momalwiah ‘derechos lingüísticos’, wan on kalpahmeh kanah intlahtolwah kampa tikiwahkeh, kampa mosentilia wan pan tepostlanawatilmeh. Nochi yehwa in tlahtolmeh manah ka miyik mawisotl pan Mexko kemeh tlahtle weyi wan inwaxka nochti chanihkeh pan in tlaltikpaktli.